by

Dynamika małych grup a grupy terapeutyczne

Pracom Lewina, Moreno, Newcomba, Sherifów i wielu innych badaczy zawdzięczamy szybki rozwój nauki o małych grupach /81. 82/. Mianem małej grupy określamy taką grupę społeczną, w której istnieje bezpośredni kontakt „twarzą w twarz” między wszystkimi członkami. W piśmiennictwie wymienia się następujące podstawowe właściwości małej grupy: 1/ cele funkcjonowania /np.- aktywność zadaniowa, rozwiązywanie problemów społeczno-emocjonalnych, zaspokajanie potrzeb indywidualnych członków, organizacji lub instytucji, rozwiązanie problemów osobistych/, 2/ strukturę formalną /poprzez ustalenie określonego schematu organizacyjnego/ i nieformalną /poprzez międzyosobowe wybory i preferencje/, czyli układ relacji między członkami, 3/ normy /własne zasady działania i odbicie norm grup odniesienia/, Dobry ortopeda Warszawa, 4/ role /zbiór postaw uczestników, ujawnianych w sytuacjach społecznych/, 5/ liczebność /optymalnie 8-12 osób/, 6/ skład jakościowy /wniesione przez poszczególnych członków hierarchie wartości, oczekiwania, dążenia, potrzeby, oceny i sądy/, 7/ system władzy /lider formalny i nieformalny, funkcje, rola i cechy lidera, zasady kierowania grupą – np. demokratyczne, autorytarne/, 8/ sieć komunikacji /np. w postaci koła, gwiazdy, łańcucha czy powszechnie dostępnego kanału komunikacji/, 9/ spójność /stopień akceptacji norm, działalności i celów grupy, aprobaty innych członków, możliwości podnoszenia własnego statusu i prestiżu/, 10/ siły zespalające /tj. przyciągające członków i umożliwiające sprawne funkcjonowanie grupy/ oraz dezorganizujące /np. ukryty lub jawny konflikt ról, o przywództwo, między podgrupami, między grupą a liderem, niezaspokojenie potrzeb Indywidualnych, nieakceptowanie norm lub celów grupy, zaburzenia komunikacji/ /69/. Zachowanie się członków grupy rozpatrywane jest w kategoriach interakcji, zarówno jakościowych /aktywność zadaniowa i społeczno-emocjonalna/, jak i ilościowych /formy komunikacji, wskaźnik interakcji/.

Dobry ortopeda Warszawa
http://evimed.com.pl/ortopeda/
Zespół lekarzy specjalistów, dla których
liczy się medycyna oparta na faktach.

Istnieją wspólne elementy w charakterystyce dynamiki rozwoju różnych małych grup, stąd można wyodrębnić poszczególne fazy rozwojowe w zakresie ich struktury i aktywności zadaniowej* faza pierwsza – sprawdzanie wzajemnych ról i funkcji, stosunku zależności od lidera, przewaga procesów orientacyjnych; faza druga – konflikty wewnątrzgrupowe, walka o przywództwo, krystalizacja ról /np. na wymiarze aktywny-bierny, dominujący-uległy/ i ich hierarchizacja, reakcje emocjonalne w związku z uświadomieniem charakteru zadań; faza trzecia – wzrost spójności grupy, zmniejszenie napięć i natężenia konfliktów, utrwalenie wspólnych norm i wartości, utrata znaczenia problemu przywództwa, zwiększenie odpowiedzialności i aktywności członków, dokonywanie oceny zadań; faza czwarta – integracja społeczna o charakterze twórczym, zespolenie ról, wzajemna kontrola, wspólne dążenie do wykonania zadań, poszukiwanie rozwiązań i podejmowanie decyzji, wykorzystywanie nabytej wiedzy i umiejętności w innych sytuacjach /69/.

Jednostka znajdująca się w grupie jest poddana stałemu oddziaływaniu na płaszczyźnie emocjonalnej, behawioralnej i poznawczej. V procesie oddziaływania zostają uruchomione mechanizmy uczenia się/tj. proces prowadzący do względnie trwałych modyfikacji zachowania się jednostki w wyniku jej uprzednich doświadczeń/. Uczenie się obejmuje zarówno formy elementarne /warunkowanie klasyczne i instrumentalne/, jak złożone /modelowanie, rozwiązywanie problemów/. Najbardziej skuteczne jest problemowe uczenie się/84/,a czynnikami ułatwiającymi – istnienie wiarygodnych i atrakcyjnych źródeł informacji, duża liczba i szeroki zakres informacji, brak przeszkód w ich obiegu, motywacja jednostki do ich przyjęcia, zrozumienia i zaakceptowania, itp. /66/. Zdaniem Ledera i wsp. /70, s. 31-32/, prawidłowości dynamiki małych grup stwarzają możliwość ich wykorzystania w grupach terapeutycznych jako środowiska społecznego i narzędzia leczniczego. Możliwości takie wynikają z następujących właściwości małej grupy:

– zdolności grupy do wytworzenia w jednostce poczucia przynależności do zespołu, którego uczestnicy mają podobne dolegliwości, trudności i problemy życiowe oraz identyczne cele lecznicze /wytworzenie poczucia solidarności i oparcia w pacjentach sprzyja procesowi leczenia/;
– zdolność grupy do kierowania i kontrolowania zachowań jej członków w celu dostosowania ich do norm grupowych /”jest to więc proces uczenia pacjenta przyswajania sobie wymaganych norm w celu leczniczym, przy użyciu nagród i kar w formie akceptacji, wyróżnienia lub dezaprobaty” – zob. 70, s. 32/;
– zdolność grupy do pokazania uczestnikom odbioru ich osoby przez innych /poprzez przekazywanie informacji odnośnie do ich cech, reakcji, systemu wartości, postaw, potrzeb, dążeń, stosowanych mechanizmów przystosowawczych, sposobów rozwiązywania problemów itp./;
– zdolność grupy do stworzenia możliwości analizy reakcji pacjenta na zachowania i ocen® innych oraz wzorców jego interakcji /wytworzenie sytuacji sprzężenia zwrotnego/;
– zdolność grupy do wywołania i ujawnienia emocji oraz do przeżycia korektywnego doświadczenia /możność przeanalizowania przyczyn i skutków swoich zachowań i uczuć bez ponoszenia konsekwencji spotykanych w życiu codziennym/;
– zdolność grupy do dostarczenia pacjentowi doświadczenia społecznego, zwłaszcza odnośnie do sposobu funkcjonowania grupy społecznej i pełnienia w niej rozmaitych ról.
W wyniku posiadania wymienionych własności przez małe grupy terapeutyczne, powstają warunki sprzyjające procesowi społecznego uczenia się chorych, który stanowi podstawę osiągnięcia zamierzonych celów leczniczych.

Podobne artykuły