by

Pojęcie i Istota psychoterapii

Proponowane dotychczas definicje psychoterapii, stanowiącej swoistą postać interakcji i komunikacji międzyludzkiej, budzą zasadnicze wątpliwości z powodu niejasności i nieostrości tego pojęcia. Stojaki rowerowe. Wynika to prawdopodobnie z faktu, iż na obecnym etapie rozwoju wiedzy psychoterapia nie stanowi jeszcze samodzielnej dyscypliny naukowej – chociaż niektórzy autorzy przypisują jej status metody naukowej /35, 67/ – posiadającej obowiązujący zestaw pojęć podstawowych, własną terminologię i jednolite założenia teoretyczne.

Stojaki rowerowe
http://www.pro-city.pl
Oferujemy elementy małej architektury dla klientów na terenie całego kraju.
Nasza oferta to głównie produkty francuskiej marki PROCITY.

Istnieje natomiast wiele kierunków psychoterapeutycznych, w których przyjęte definicje psychoterapii zawierają z zasady mniej lub bardziej ściśle sprecyzowaną koncepcję teoretyczną. Według np. Kratochrila 60 , psychoterapia w szerokim znaczeniu, to zamierzone korygowanie zaburzeń czynności organizmu środkami psychologicznymi /tj. poprzez słowo, pantomimikę, więź emocjonalną, uczenie się, manipulowanie środowiskiem, itp./. W węższym sensie oznacza to celowe oddziaływanie jednego człowieka /terapeuty/ na drugiego /pacjenta/, ukierunkowane na modyfikację jego zaburzonych zachowań. Psychoterapia jest bowiem formą psychologicznego oddziaływania leczniczego.

Psychoterapię jako specjalistyczną metodę leczenia należy wyraźnie odróżniać od szeroko rozumianych oddziaływań psychoterapeutycznych, stanowiących ważny element każdego procesu leczenia/9/, a przejawiających się terapeutyczną postawą wobec chorego i jego problemów oraz nawiązaniem z nim więzi emocjonalnej. Psychoterapia jako specjalistyczna metoda leczenia różni się od oddziaływań psychoterapeutycznych przede wszystkim uznaniem głównie psychogennego uwarunkowania zaburzeń psychicznych /a tym samym konieczności terapii przyczynowej/, zamierzonym wykorzystaniem swoistego związku emocjonalnego między pacjentem a terapeutą jako podstawowego składnika terapeutycznego, oraz świadomym i celowym podejmowaniem oddziaływań psychologicznych, zgodnie z przyjętymi założeniami teoretycznymi /2/. Psychoterapii nie można również sprowadzać do umiejętności posługiwania się i praktycznego stosowania wybranych technik terapeutycznych /np. psychodramy/.

W zależności od ogólnych założeń teoretycznych można wyodrębnić cztery podstawowe kierunki psychoterapeutyczne, które kolejno ujmują psychoterapię jako metodę leczenia /model m e d y c z n y/, metodę oddziaływania opartego na procesie uczenia się /model psychologiczny/, metodę manipulacji instrumentalnej i kontroli społecznej /a o- d e 1 socjologiczny/, metodę wzbogacenia jednostki poprzez partnerskie związki międzyosobowe /m o d e 1 filozoficzny/ /64/ * W modelu medycznym dąży się do normalizacji procesów układu nerwowego, usunięcia nieprawidłowych sposobów reagowania i objawów chorobowych, będących wyrazem okresowych lub utrwalonych reakcji dezadaptacyjnych; model psychologiczny, służący celom lepszego przystosowania się Jednostki do istniejącej rzeczywistości, kładzie nacisk na proces przeuczania poprzez dostarczanie- pacjentowi odpowiednich informacji, dzięki którym tworzy on nowe struktury, zwiększające jego umiejętności formułowania i rozwiązywania problemów; w modelu socjologicznym każde oddziaływania psychoterapeutyczne posiada elementy manipulacji instrumentalnej i sprawuje funkcje kontroli społecznej nad zachowaniem się jednostki, dążąc do jej przystosowania się do norm i wymagań społeczeństwa; model filozoficzny eksponuje te aspekty oddziaływań psychoterapeutycznych, które sprzyjają twórczej samorealizacji człowieka, przy czym czynnikiem ułatwiającym jego rozwój osobowy jest przeżycie współbycia z innymi ludźmi /67/.

V ostatnich latach coraz częściej podkreśla się interdyscyplinarny charakter psychoterapii /36, 88/, który wyraża się» 1/ wpływem wielu różnych dyscyplin naukowych na rozwój teorii i praktyki psychoterapeutycznej, określonym miejscem i rolą psychoterapii w poszczególnych dyscyplinach medycznych i pozamedycznych, 3/ ścisłym związkiem psychoterapii z innymi naukami, implikującym konieczność rozwijania badań międzydyscyplinarnych dla osiągnięcia dalszego postępu w tej dziedzinie /67/. Szczególnie istotne jest podejmowanie wysiłków badawczych na gruncie nauk społecznych /np. psychologii społecznej, socjologii, pedagogiki, psychologii eksperymentalnej/, neurofizjologii i cybernetyki.

Wymienione właściwości psychoterapii, pojmowanej jako interdyscyplinarna, specjalistyczna metoda leczenia, są rysem charakterystycznym obu fundamentalnych typów oddziaływań psychologicznych: psychoterapii indywidualnej i grupowej. Psychoterapią grupową nazywamy taką metodę leczniczą, która jest stosowana w sposób świadomy, planowy i systematyczny w małej zorganizowanej grupie, poprzez werbalne i niewerbalne oddziaływanie terapeuty i członków grupy na jednostkę oraz poprzez udział jednostki w aktywności grupy /69, 70/. Zasadniczym celem tej metody terapii jest poprawa objawowa, polepszenie funkcjonowania społecznego, zmiana postaw, modyfikacja zachowań, a nawet zmiana osobowości pacjentów. W psychoterapii grupowej wykorzystuje się więc w sposób zamierzony – dla osiągnięcia określonych celów za pomocą swoistych. metod oraz technik – prawidłowości i zjawiska zachodzące w małej grupie społecznej /66, 69, 70, 76/. Najważniejszy element psychoterapii indywidualnej jakim jest spotkanie terapeuty z pacjentem, zostaje tu zastąpione lub uzupełnione w grupie i poprzez grupę.

Podobne artykuły